แปหลังคาคืออะไร? รู้จักโครงสร้างสำคัญใต้กระเบื้อง พร้อมวิธีเลือกแปสำเร็จรูป

แปหลังคาคืออะไร? รู้จักโครงสร้างสำคัญใต้กระเบื้อง พร้อมวิธีเลือกแปสำเร็จรูป

สวัสดีครับ วันนี้มาพูดถึงชิ้นส่วนที่อยู่ใต้กระเบื้องหลังคาแต่คนมักมองข้าม นั่นคือ "แปหลังคา" ครับ หลายคนเจอคำนี้ตอนคุยกับช่างหรือตอนขอราคา แต่ยังไม่แน่ใจว่ามันคืออะไร ทำหน้าที่อะไร และควรเลือกแบบไหน บทความนี้สรุปให้เข้าใจง่าย ๆ ในที่เดียวครับ

 

แปหลังคาคืออะไร

แปหลังคา (Purlin) คือเหล็กที่วางพาดขวางบนจันทัน เรียงเป็นแถวขนานกันไล่จากเชิงชายขึ้นไปหาสันหลังคา หน้าที่หลักคือเป็นตัวรับกระเบื้องหรือแผ่นเมทัลชีทที่วางทับอยู่ด้านบน

ถ้าไล่ลำดับโครงสร้างหลังคาจะประมาณนี้ครับ โครงหลังคาหลักรับน้ำหนักลงสู่เสา จันทันวางพาดตามความลาดเอียง แล้วแปวางขวางบนจันทันอีกชั้นหนึ่ง วัสดุมุงจึงมาเกาะอยู่บนแปเป็นชั้นบนสุด พูดง่าย ๆ คือแปเป็นตัวกลางระหว่างโครงสร้างกับวัสดุมุงครับ

 

หน้าที่ของแปหลังคา

• รับน้ำหนักวัสดุมุง — กระเบื้องหรือแผ่นหลังคาทุกชนิดต้องมีแปรองรับ

• ถ่ายน้ำหนักลงจันทัน — แปกระจายน้ำหนักจากผืนหลังคาลงสู่โครงสร้างหลัก

• เป็นจุดยึดวัสดุมุง — สกรูหรือตะปูขอที่ยึดกระเบื้องจะยิงลงบนแป

• คุมความเรียบของผืนหลังคา — ถ้าแปคดหรือไม่ได้ระดับ วัสดุมุงที่วางทับจะเห็นเป็นคลื่นทันที

 

แปสำเร็จรูป ต่างจากแปที่ตัดหน้างานยังไง

สมัยก่อนช่างมักนำเหล็กท่อนยาวมาตัดและขึ้นรูปเองที่หน้างาน ปัจจุบันมีแปสำเร็จรูปที่ขึ้นรูปมาจากโรงงานเป็นความยาวมาตรฐาน พร้อมเคลือบผิวกันสนิมมาแล้วทั้งเส้น

ข้อดีที่เห็นชัดคือหน้างานเร็วขึ้นเพราะไม่ต้องเสียเวลาตัดขึ้นรูป ขนาดหน้าตัดสม่ำเสมอทุกเส้น และผิวเคลือบมาจากโรงงานทั้งเส้น ไม่ใช่การทาทับทีหลัง ส่วนงานที่ยังต้องขึ้นรูปหน้างานมักเป็นงานที่ระยะไม่ลงตัวหรือหลังคารูปทรงพิเศษครับ

 

วัสดุแปหลังคา เลือกแบบไหนดี

แปสำเร็จรูปแบ่งตามผิวเคลือบ สองแบบที่ถูกถามบ่อยที่สุดคืออลูซิงค์กับกัลวาไนซ์ครับ

หัวข้อ	แปอลูซิงค์	แปกัลวาไนซ์
ผิวเคลือบ	เคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี	เคลือบสังกะสี
มักเลือกใช้กับ	งานที่ต้องการความทนทานต่อสนิมเป็นพิเศษ	งานทั่วไปที่ควบคุมงบประมาณ
ความหนาที่มีจำหน่าย	0.50 / 0.55 / 0.70 / 1.00 มม.	0.50 / 0.55 / 0.70 มม.
ความยาว	6 เมตร	6 เมตร

นอกจากสองแบบนี้ ยังมีแปสังกะสีจำหน่ายในความหนา 0.55 / 0.70 / 0.85 มม. ยาว 6 เมตรเช่นกันครับ ดูรายการทั้งหมดพร้อมสเปกแต่ละเส้นได้ที่หน้า แปหลังคา แปสำเร็จรูป

ถ้าอยากเจาะลึกเฉพาะแปอลูซิงค์ อ่านต่อได้ที่บทความ แปอลูซิงค์คืออะไร ครับ

 

ความหนาแป เลือกยังไงให้เหมาะกับงาน

ความหนาแปที่ใช้กันอยู่ในช่วง 0.50–1.00 มม. หลักการเลือกไม่ซับซ้อนครับ ยิ่งวัสดุมุงหนักและระยะพาดยาว ยิ่งควรใช้แปที่หนาขึ้น

• 0.50–0.55 มม. — งานหลังคาทั่วไปที่วัสดุมุงไม่หนักมาก เช่น งานต่อเติม โรงจอดรถ

• 0.70 มม. — งานบ้านพักอาศัยที่ต้องการความมั่นใจเพิ่มขึ้น เป็นความหนาที่ถูกเลือกบ่อย

• 0.85–1.00 มม. — งานที่วัสดุมุงมีน้ำหนักมาก หรืองานโครงการที่กำหนดสเปกไว้ชัดเจน

ถ้าไม่แน่ใจ แนะนำให้ยึดตามสเปกที่ผู้ออกแบบหรือผู้ผลิตวัสดุมุงกำหนดไว้เป็นหลักครับ เพราะแต่ละงานมีระยะและน้ำหนักไม่เท่ากัน

 

คำถามที่พบบ่อย

Q: แปหลังคากับจันทัน ต่างกันอย่างไร
A: จันทันคือเหล็กที่วางพาดตามความลาดเอียงของหลังคา ส่วนแปคือเหล็กที่วางขวางบนจันทันอีกชั้นหนึ่งเพื่อรับวัสดุมุง ทั้งสองอย่างทำงานคนละหน้าที่และใช้แทนกันไม่ได้ครับ

 

Q: แปสำเร็จรูปมีความยาวเท่าไหร่
A: แปสำเร็จรูปของไคสแตนดาร์ดเป็นความยาวมาตรฐาน 6 เมตรทุกเส้น ทั้งอลูซิงค์ กัลวาไนซ์ และสังกะสีครับ

 

Q: แปหลังคาใช้แทนเหล็กกล่องได้ไหม
A: เป็นคนละหน้าที่ครับ เหล็กกล่องมักใช้ทำโครงสร้างหลักของหลังคา ส่วนแปสำเร็จรูปออกแบบมาเพื่อวางรับวัสดุมุงโดยเฉพาะ การเลือกใช้ควรอ้างอิงแบบและสเปกของงานนั้น ๆ

 

Q: ควรเลือกความหนาเท่าไหร่ถึงจะพอ
A: ขึ้นอยู่กับน้ำหนักวัสดุมุงและระยะพาดของงานครับ ถ้าไม่มีสเปกกำหนดไว้ แนะนำให้แจ้งรายละเอียดหลังคาเข้ามา ทีมงานช่วยดูให้ได้